Achtergronden

Antroposofische artsen benaderen de mens holistisch (alomvattend) met aandacht voor lichaam, ziel en geest. Deze benadering is gebaseerd op de ideeën van Rudolf Steiner en de Nederlandse arts Ita Wegman. In hun visie is de mens een wezen van geestelijke oorsprong , dat zich op aarde verbindt met een lichaam en dat als burger van de geestelijke en de fysieke wereld zijn leven op aarde leeft.

Gezondheid: een kostbaar evenwicht

De antroposofie onderscheidt vier lagen in de mens: het fysieke lichaam, het levenslichaam, de ziel en de geestelijke kern.

Ons fysieke lichaam maakt deel uit van de materiële wereld, de wereld die we waarnemen met onze zintuigen. Ons lijf is zichtbaar en tastbaar, je kunt het wegen, meten en chemisch onderzoeken.

Het levenslichaam houdt het fysieke lichaam tijdens ons leven in stand. Het verzorgt levensfuncties zoals groei, opbouw en herstel, ritme, afbraak en opname van voeding. Het levenslichaam is niet zichtbaar of tastbaar maar speelt zich af in de tijd en in processen. Alles wat leeft in de natuur, in plant en dier, heeft net als wij een levenslichaam.

De ziel is het gebied waar onze gevoelens leven. De ziel is de plek voor vreugde en  verdriet, hoop en wanhoop, sympathie en antipathie, liefde en angst. Enkele van die gevoelens menen we ook te herkennen bij dieren.

Alleen de mens heeft een vierde laag, de geestelijke kern. We spreken ook wel van ons ik. Dankzij die geestelijke kern kunnen wij zin geven aan ons leven, vormen we  gedachten, koesteren we idealen en kunnen wij onszelf – ongeacht de  omstandigheden – beleven als vrij mens met verantwoordelijkheden. Vrijheid geeft verantwoordelijkheid.

Gezondheid en ziekte
Bij de mens die gezond is, werken de vier lagen evenwichtig samen. Er is harmonie tussen fysiek lichaam, levenslichaam, ziel en geest. Daarbij hoort ook de harmonie met de wereld om ons heen en met de geestelijke kant van ons bestaan.

Ziekte is voor de antroposofische arts een natuurlijk signaal dat er iets mis is met de samenwerking tussen de vier verschillende lagen. Ergens is het evenwicht verstoord en de vraag is: waar? Om daar achter te komen zal de behandeling niet meteen gericht zijn op het bestrijden of onderdrukken van de symptomen van ziekte. De gezondheidsklachten en het ziekteverloop zeggen namelijk iets over de lichamelijke gesteldheid en de manier van leven. Die informatie is van belang bij de diagnose en de behandeling.

Klachten kunnen zich op verschillende lagen manifesteren. De geestelijke kern (het ‘ik’) speelt een hoofdrol als drager van onze individualiteit en onze afweermechanismen. Hoe ons ‘ik’ functioneert, heeft grote invloed op ons lichamelijk welbevinden. Onze levenskrachten en de manier waarop we omgaan met emoties doen de rest.

Behandeling en zelfgenezend vermogen
Door het zelfgenezend vermogen van ons lichaam genezen een verkoudheid of een snijwondje meestal snel. De antroposofische geneeskunde richt zich bij een behandeling altijd op ondersteuning en versterking van dit zelfgenezend vermogen. Dat gebeurt met antroposofische geneesmiddelen en antroposofische therapieën.

Antroposofische geneeskunde kent ook een aantal zelfzorggeneesmiddelen die u zonder recept kunt kopen bij apotheek of drogist. Met deze middelen en wat gezond verstand kunt u kwaaltjes verhelpen of verlichten als verkoudheid, verstuikingen, lichte brandwonden, maag- en darmstoornissen en dergelijke. Ga bij twijfel of bij ernstiger klachten wel altijd naar de huisarts.

De antroposofische arts zal proberen er achter te komen waar en waarom het lichaam uit balans is. Op basis van deze diagnose schrijft hij antroposofische geneesmiddelen voor. Deze zijn van natuurlijke herkomst en veroorzaken zelden bijwerkingen. Als het nodig of gewenst is, kunnen ook reguliere medicijnen ingezet worden om bepaalde symptomen weg te nemen.

De (huis)arts kan ook een antroposofische therapie adviseren, zoals een dieet, massage, badtherapie, inwrijvingen, bewegingstherapie, kunstzinnige therapie en gespreks- of psychotherapie. Op de website van de Nederlandse Vereniging van Antroposofische Zorgaanbieders (NVAZ) kunt u zien wat een deze behandelingen inhouden.